Exotic pets - การเลยี้งดูและการจัดการสัตว์เลยี้งพิเศษ นก และสัตว์เลื้อยคลาน

Exotic pets - การเลยี้งดูและการจัดการสัตว์เลยี้งพิเศษ นก และสัตว์เลื้อยคลาน

Loading
Loading Social Plug-ins...
Language: English
Save to myLibrary Download PDF
Go to Page # Page of 19

Description: นกแก้วขนาดเล็ก-กลาง budgerigar, love bird, sun cornure, forpus (pacific parrotlet), lory, นกแก้วขนาดใหญ่ african gray, macaw, cockatoo. นกกินเมล็ดพืช เช่น นกเขา นกพิราบ. นกกินเนื้ออื่นๆ เหยี่ยว อินทรี นกฮูก นกเค้า, นกเสียง นกร้อง เช่น นกคีรีบูน นกปรอทหัวโขน นกเขาชวา ไก่ เป็ ดสวยงาม, นกอื่นๆเช่น นกคาสโซวารี่ นกอีมู Feather composition: calamus คือ ...Please navigate Paper pages for more details.

 
Author: Nathavut Kanatiyanont DVM MS (Fellow) | Visits: 1998 | Page Views: 2421
Domain:  Medicine Category: Veterinary Subcategory: Exotic Pets 
Upload Date:
Link Back:
Short URL: https://www.wesrch.com/medical/pdfME19LM1UEIKPV
Loading
Loading...



px *        px *

* Default width and height in pixels. Change it to your required dimensions.

 
Contents:
24/03/58

การเลียงดูและการจัดการสั ตว์ เลียงพิเศษ


นก และสั ตว์ เลื้อยคลาน
Nathavut Kanatiyanont DVM. MS.
Faculty of veterinary medicine
Mahanakorn University of Technology (MUT)

แบ่งตามความนิยมของผูเ้ ลี้ยง
ชนิดอาหาร
ที่กิน

พืช

ผลไม้

เมล็ดพืช

กินเนื้อ

พืชและสัตว์

นาหวาน


สัตว์มชีวิต


ซากสัตว์

Classification






Psittaciformes
Passeriformes
Columbiformes
Galliformes
Anseriformes







• นกแก้วขนาดเล็ก-กลาง budgerigar, love bird, sun
cornure, forpus (pacific parrotlet), lory
• นกแก้วขนาดใหญ่ african gray, macaw, cockatoo
• นกกินเมล็ดพืช เช่น นกเขา นกพิราบ
• นกกินเนืออื่นๆ เหยี่ยว อินทรี นกฮูก นกเค้า

• นกเสียง นกร้อง เช่น นกคีรีบน นกปรอทหัวโขน นกเขาชวา

• ไก่ เป็ ดสวยงาม
• นกอื่นๆเช่น นกคาสโซวารี่ นกอีม ู

Psittaciformes

Passeriformes

Falconiformes
Strigiformes
Ratites
Ramphastids
Bucerotidae

1

24/03/58

Columbiformes

Falconiformes

Anseriformes

Galliformes

Strigiformes

Ratites

Ramphastids

นกแก้วขนาดใหญ่

Bucerotidae





Macaw
Cockatoo
African grey
Amazon parrot

2

24/03/58

นกแก้วขนาดเล็ก







นกหงส์หยก
นกค็อกกาเทล
นกซันคอนัวร์
นกเลิฟเบิรด

นกแก้วโม่ง นกแก้วแขกเต้า
นกตระกูลโนรี (Lory)

Feather composition
– calamus คือส่ วนของก้านขน
ก่อนที่จะพบเส้นขนเจริ ญออกไป
– rachis คือส่ วนของก้านขนที่มีเส้น
ขน vane หรื อ barbs งอก
ออกไปแต่ละข้าง
– barbules, barbicels
หรื อ hooks ทาหน้าที่เป็ น
interlock ระหว่างแต่ละ
barbules ทาให้มีคุณสมบัติใน
การป้ องกันน้ าได้

นกแก้วขนาดจิ๋ว
• นกฟอพัส

Feather composition
– dandruff-like
material ผงคล้ายแป้งที่คลุม
ขนบางบริ เวณ

Feathers

• ขนประกอบไปด้วยลักษณะของเคอราติน
หลายแบบ ไปจนถึงพัฒนาเป็ นเกล็ดที่ขาคล้าย
กับพวกสัตว์เลื้อยคลาน
• บริ เวณที่มีขน เรี ยกว่า pterylae
• บริ เวณที่ไม่มีขน เรี ยกว่า apteria

Feathers
• ขาดสารอาหาร ความเครี ยด ทาให้เกิด
stress bars ขึ้นที่ขน

3

24/03/58

Legs Claws and Feet
• นกสามารถเกาะคอนหลับได้ เพราะสามารถล็อคนิ้วได้ แต่นกบางตัวอาจสู ญเสี ย
คุณสมบัติน้ ี มักพบเป็ นเรื่ องของพันธุกรรม เช่น นกค็อคกาเทลบางสายพันธุ์

ข้อควรคานึงก่อนการเลี้ยงนก
• การเลือกนกที่ แข็งแรง ดูจากการ

ถ้าเป็ นนกโต ไม่ควรเลือกตัว
แต่งตัว ไซร้ขน ตาใส ไม่มีขี้ตาหรือนาตา

ที่ตกใจง่าย เพราะอาจบินชนกรง
รูจมูกโล่งไม่มีสิ่งอุดตัน ไม่มีอาการจาม
และทาให้บาดเจ็บ
สีของอึปกติ ไม่มีบาดแผลตามตัว

หากเป็ นนกกินเนื้อ
จะมีสิ่งขับถ่ายซึ่งมีกลิ่นแรง อาจไม่
เหมาะสมถ้าเลี้ยงภายในห้องหรือ
หอพัก
• อายุขย


ข้อควรคานึงก่อนการเลี้ยงนก
• ถ้าเป็ นลูกนกควรเลือกตัวที่อาปาก

แย่งอาหาร เวลาปอนอาหาร


ถ้าต้องการเลี้ยงนกตระกูล
นกแก้ว ควรเลี้ยงมากกว่า1ตัว
หรือเล่นกับนกบ่อยๆ เพราะนก
ตระกูลนี้เป็ นสัตว์สงคม ถ้าเลี้ยง

ตัวเดียวจะทาให้เค้าเหงา เครียด
และอาจเกิดปั ญหาจิกขนตัวเองได้

• ไม่ว่าจะเป็ นนกชนิดใดก็ตาม เราต้องให้
อาหารที่ใหม่ สด สะอาด เพราะนกใน
ธรรมชาติจะสามารถเลือกกินผลไม้ หรือ
อาหารที่ดีที่สดได้ แต่นกในกรงเลี้ยงต้อง

รออาหารจากเราเท่านัน


ปริมาณอาหารที่ให้ตองพอเหมาะต่อ

ความต้องการ และไม่ทาให้นกอ้วนหรือ
ผอมเกินไป

• ให้อ าหารถูกชนิ ดกับ นกนั้น ๆเช่น นกกิ น
ผลไม้บางชนิด จะกินหนอนนก หรือแมลง
ด้วย ดังนั้น การให้ผลไม้เ พียงอย่างเดียว
อาจไม่เพียงพอ ต่อการเจริญเติบโต

ข้อควรคานึงก่อนการเลี้ยงนก
• อาหารสาหรับป้ อนลูกนก มีหลาย
ชนิด ลูกนกที่ตองกินอาหารผสม

สาหรับลูกป้ อน แนะนาให้ใช้อาหารที่
ดีมคณภาพ เชื่อถือได้เท่านันเพราะ
ี ุ

การให้อาหารที่เหมาะสมจะทาให้นก มี
การเจริญเติบโตที่ดี และแข็งแรง
• ซึ่งในการชงอาหารลูกป้ อน ควรผสม
ให้เพียงพอต่อการป้ อนหนึงมือเท่านัน
่ ้

และต้องระมัดระวังในเรืองความ

สะอาดของภาชนะที่ใช้ เพราะอาจทาให้
เกิดภาวะ กระเพาะพักบูดได้ ถ้ามีเชื้อ
แบคทีเรียปนเปื้ อน

• ต้องมีสภาพที่เหมาะสมกับนกชนิด
นันๆ เช่น พวกนกเป็ ดนาต้องมีบ่อนา



ให้เล่น พวกนกหงษ์หยก หรือนก
lovebird ควรมีกระจก ลูก
มะพร้าว หรือของเล่นต่างๆให้เล่น

การเลือกชนิดของนกที่จะเลี้ยง
นัน ที่อยู่อาศัยของผูเ้ ลี้ยงก็เป็ นสิ่ง

สาคัญ เช่นผูที่อยู่ทาวน์เฮ้าส์ หรือ

คอนโดมิเนียม การเลี้ยงนกที่ชอบส่ง
เสียงร้องอาจก่อให้เกิดความราคาญ
แก่เพื่อนบ้าน

4

24/03/58

Sun cornure
นกแก้วซันคอนัวร์
• กรงต้องมีความปลอดภัยต่อนกไม่
มีเศษลวด สิ่งแหลมคมหรือสิ่งอัน
ใดที่จะทาอันตรายต่อตัวนก และไม่
ควรมีรหรือช่องให้สตว์อื่นๆเช่น


แมลง หนู หรือ นกกระจอก มา
รบกวน ซึ่งอาจนาโรคมาติดนกที่
เราเลี้ยงได้
• ถ้าเป็ นนกขนาดใหญ่ หรือไก่
สวยงาม ควรมีพื้นที่กรงกว้างพอ
สาหรับการเดิน หรือบิน

Cornure parrot
นกแก้วตระกูล คอนัวร์

Lory
นกโนรี นกแก้วตระกูลลอรี่

Finch
นกฟิ นซ์

5

24/03/58

Macaw
นกแก้วมาคอว์

Cockatoo
นกกระตัว


Pacific parrotlet
นกแก้วฟอพัส

African grey
นกแก้วแอฟริกน


Eclectus
นกแก้วเอคเล็คตัส

Amazon parrot
นกแก้วอเมซอนตระกูลต่างๆ

6

24/03/58

Food

Fruit

• ข้าวโพดหวาน (ไม่ตองต้ม) กล้วยนาว้าสุก มะละกอสุก ฝรัง



• มะเขือเทศ องุน

• แครอทหันฝอย ผักกวางตุง แตงกวา


ผักกาดหอม มะเขือ-เทศ ยาว (egg plant)
• เมล็ดปาล์ม

การล้างทาความสะอาด





การหันผลไม้


นาเปล่าสะอาด

นาส้มสายชู

เกล็ดด่างทับทิม (โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต)
ผงโซเดียมไบคาร์บอเนต

อาหารเม็ด(สี)สาเร็จรูป

• ใหม่ สด สะอาด ปราศจากสารเคมี และแมลง
อันตราย
• การปลอกเปลือก และการแคะเมล็ดทิง

• ขนาดของชินผลไม้เหมาะสมกับ

ขนาดของจะงอยปากนก
ทักษะการหยิบกินผลไม้ของนกทีเ่ ลียง

จานวนของนกในกรง

• มีหลากหลายยี่หอ

• แบ่งแยกตามชนิดนก กินผลไม้ กิน
นาหวาน

• ระวังอย่าใช้ของเลียนแบบ อาจทาให้นก
ตายได้
• ใช้เสริมเพื่อเพิ่มธาตุอาหารบางชนิด
ไม่ใช่ทดแทนผลไม้ (อาจจะใช้ได้ในช่วง
ระยะเวลาสันๆ)


Seed
• เมล็ดทานตะวัน /linoleic acid def.
• ถัวลิสงดิบ, canary seed







เมล็ดฮวยมัว (hemp seed), เศษเมล็ดข้าวโพดดิบ

เมล็ดฟักทองดิบ
วอลนัท อัลมอน
เมล็ดถัวเขียว ถัวแดง/ดา ลูกเดือย ต้มหรือนึงสุก




7

24/03/58

• Perches - wood – position
• Food and water bowl
• Floor cover
Saw dust ,bark chip

ระยะเวลาที่ให้อาหาร
• ผลไม้
• เม็ดสี
• เมล็ดธัญพืช
ไม่ควรเกิน 3-4 ชม.
และล้างทาความสะอาดภาชนะทันที

อาหารที่หามให้-ไม่ควรให้

• ช็อคโกแลต กาแฟ เครื่องดืมแอลกอฮอล์ นาอัดลม นมถัวเหลือง โย



เกิรต

• อาโวคาโด เมล็ดองุน เมล็ดแอปเปิ้ ล ผลไม้ทไี่ ม่สามารถหากินได้ใน

ถิ่นอาศัยตามธรรมชาติ เช่น ทุเรียน มะเฟื อง แตงโม?
• ขนมปั ง ลูกอม ขนมคบเคี้ยวของมนุษย์ ข้าว-ผักปรุงสุกอื่นๆ

8

24/03/58

Housing and Cage
• เนือสัตว์ทงดิบ และสุก เช่น หมูย่าง หมูหยองในแซนวิช

ั้
• ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ทกชนิด เช่น ขนมสาหรับสุนข


• ผลิตภัณฑ์ขนมสาหรับสัตว์ทกชนิด สาหรับกระต่ายหนู


– Housing and husbandry avoid
Hamster cage
Tall and narrow
Plastic coat cage
New material cage
Furniture

Cage position





Light
Fume, teflon
Temp.
bedroom

วัสดุกดแทะที่ไม่แนะนา

• เทียน พลาสติก เหล็ก ยาง เชือกพลาสติก/ไนลอน/ฟาง
• แนะนา วัสดุไม้ธรรมชาติ
– ไม้ไผ่
– ไม้ยคาลิปตัส

– ไม้เนื้อแข็งที่ไม่มียางไม้ หรือมีนอย

– เชือกจากฝายธรรมชาติ เส้นใหญ่มากๆ เมื่อเทียบกับตัวนก


TOY
• Bird toy
• Fruit and vegetables

การตัดเล็บ และการตัดเล็มขนบิน
• กรรไกรตัดเล็บ
• เครื่องกรอเล็บ
• คอนเกาะปูน

• กรรไกรตัดกระดาษ

9

24/03/58

สิ่งที่ตองหลีกเลี่ยง






รูป
รส
กลิน

เสียง

คน-สัตว์-สิ่งของ ทีนกไม่ชอบ-เกลียด

นาตาล เกลือ พริกทีระคายเคือง


นาหอม ควันธูป ควันจากเตาไฟฟา


เสียงดัง เสียงทีทาให้เกิดความราคาญ


สิ่งขับถ่ายของสัตว์ปีก
• นกกินผลไม้และเมล็ดพืช
– นกแก้วเล็ก นกแก้วขนาดใหญ่

10

24/03/58

• นกกินเนือ


• นกกินผลไม้ นาหวาน


– เหยี่ยว อินทรีย์

– นกแก้วโนรี

การชังนาหนักลูกนก
่ ้

สิ่งที่ตองคานึง








การเลี้ยงลูกนก

คุณภาพอาหาร

สถานที่ตง
ั้
สะอาด
อุณหภูมิ พัดลม แอร์ แสงสว่าง
สิ่งปูรอง
กลิ่น ควัน
ยุง มด แมว หนู สุนข อีกา


• เลือกใช้อาหารสาหรับลูกปอนที่มี

คุณภาพสูง (ราคาสูง)
• ใช้เหมาะสมตามชนิดของนก นก
มาคอว์ นกกระตัว นกโนรี

นกเขา นกปรอท
• ตรวจสอบวันหมดอายุและวิธีเก็บ
รักษาที่เหมาะสม (แช่เย็น)

11

24/03/58

คุณภาพของอุปกรณ์
• ความสะอาดของถ้วย ช้อน สาย
ยางปอน กระบอกไซริงค์

• ตรวจสอบคุณภาพอยู่เสมอ สาย/
ท่อปอนรัว การคายความร้อนของ


ถ้วยที่ใช้ชงอาหาร

• ความหนืด ฝื ดของ ไซริงค์ปอน

• ความยาวของสายปอนที่มีความ

เหมาะสมกับขนาดนก
• ขนาดท่อของสายปอนที่เหมาะสม

กับขนาดนก ขนาดหลอดอาหาร

คุณภาพของผูปอน
้้
• ปอนตามระยะเวลาที่เหมาะสมกับ

อายุของลูกนก
• สัดส่วนนาและผงอาหารมีความ

เหมาะสม ไม่ขน-เหลวเกินไป

• ปริมาณเหมาะสมกับจานวนและ
ขนาดของลูกนกที่ปอน

• ชงอาหารใหม่ทกครั้ง /อุณหภูมิ

ของอาหาร
• ล้างอุปกรณ์ตางๆได้ สะอาด


• ตรวจสอบการย่อยทุกครั้งก่อน
ปอน

• จังหวะการปอนที่เหมาะสมกับนก

แต่ละตัว

12

24/03/58

ปริมาณในการปอนอาหาร

• เทอร์โมมิเตอร์ ที่เหมาะสมกับการ
ใช้วัดอุณหภูมิของอาหาร
• แบตเตอรี่ของเทอร์โมมิเตอร์
ความเที่ยงตรงของเทอร์โมมิเตอร์






ชนิดนก ขนาดนก
ชนิด ยี่หอ อาหาร

ความข้น-เหลวของอาหาร
อุณหภูมิขิงสิ่งแวดล้อม

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย
ปริมาณอาหารที่นกกิน
• เมื่อนกป่ วยหรือมีอาการผิดปกติ
ใดๆจะกินอาหารน้อยลง หรือไม่
กินเลย
• ถ้าเราสังเกตุปริมาณอาหารที่นก
กินได้ ก็จะเป็ นการเฝาระวังถึง

ความผิดปกติ เนื่องจากนกเป็ น
สัตว์ที่มีทางเดินอาหารสัน


รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย
ความสดชื่นมีชีวิตชีวา
• ไม่ว่าจะเป็ นนกชนิดใด ย่อมมีความ
สดใสมีชีวิตชีวาตามพฤติกรรม
เฉพาะของนกชนิดนันๆ

• หากพบสิ่งต่อไปนี้อาจแสดงว่า
กาลังป่ วย
นกที่ป่วยจะเซื่องซึมไม่กระโดดโลดเต้น
หรือบินเหมือนเคย

• หากนกไม่กินอาหารเพียง 1 วัน
ต้องรีบหาสาเหตุของการหยุดกิน
นันๆ เพราะอาจทาให้นกเสียชีวิตได้

• โดยเฉพาะกลุมนกที่กินผลไม้เป็ น

อาหารหลัก

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย
นกเป็ นสัตว์ที่รกสวยรักงามจะ

ไซร้ขนอยู่ตลอดเวลา แต่นกป่ วยจะไม่
แต่งตัวไซร้ขน
ทาให้ขนยุ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งขนบริเวณ
หัวและคอ
ไม่ส่งเสียงร้องเหมือนเคย เสียง
เปลี่ยน พฤติกรรมต่างๆที่เคยเห็น
เปลี่ยนไปเช่น การเล่นนา การพองขน

เรียกสั้นๆง่ายๆว่าถ้าพบอาการ ซึม
หงอย ตาปิ ด ปี กตก ขนหยอง ต้องระวัง
ละครับ

13

24/03/58

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย

รูไ้ ด้อย่างไรว่านกป่ วย

สิ่งขับถ่าย
• นกปกติ จะมีสิ่งขับถ่ายสีเขียว
จนถึงนาตาล ขึ้นอยู่กบชนิด


อาหารที่กิน โดยนกกินผลไม้จะ
• มีสวนประกอบของสิ่งขับถ่ายที่

ค่อนข้างมีนามาก นกกินเมล็ดพืช

ส่วนใหญ่จะมีสิ่งขับถ่ายสีเขียว

• นกที่กินผลไม้ก็จะมีสิ่งขับถ่ายสี
ใกล้เคียงกับผลไม้ที่กิน ถ้าสีของ
สิ่งขับถ่ายนกเปลี่ยนไปแสดงว่านก
อาจจะป่ วยได้
• ทังนี้ปริมาณสิ่งขับถ่ายต้อง

สัมพันธ์กบปริมาณอาหารที่นกกิน

เข้าไปด้วย

การบังคับปอนยา


สังเกต ตา จมูก ปาก
• นกที่สขภาพดีตองมีแววตาที่สดใส ตา


ทังสองข้างเปิ ดกว้างเท่ากัน ไม่มสิ่ง


สกปรกรอบดวงตา
• รูจมูกสะอาดโล่งไม่มอะไรอุดตัน หรือ

มีคราบใดๆ บริเวณช่องจมูก จงอย
ปากสะอาดทังภายนอกและภายใน

• (ภายในช่องปากอาจมองเห็นได้เมือ

นกอ้าปากกินอาหารในนกบางชนิด)
แต่หากพบความผิดปกติเช่น ตาปิ ด
ซึม หัวตก

• หรืออาจพบคราบนามูกแห้งติดที่

บริเวณรูจมูก ตลอดจนนกบางตัว
อาจจะแสดงอาการอ้าปากหายใจ
หายใจลาบาก ควรรีบนามาพบสัตว
แพทย์

นกส่วนใหญ่จะยืนหลับด้วยขา
เพียงข้างเดียว ถ้าพบว่านกยืนหลับ
ด้วยขาทัง2ข้าง

• แสดงว่านกตัวนันอาจจะป่ วย


สัตว์เลื้อยคลาน

14

24/03/58

อะไร? ที่บ่งบอกว่า
สัตว์ชนิดนันคือ สัตว์เลื้อยคลาน

• มีเกล็ด หรืออาจเป็ นเกล็ดทีหมกระดูก horny epidermal
่ ุ้
scales
• หายใจด้วยปอด ไม่ใช่เหงือก หรือผิวหนัง
• มีรปทรงร่างกายทีหลากหลาย เล็กสันมากๆ-ตัวยาว



• มี-ไม่มีรยางค์ขา คลาน-เดิน-วิ่ง-ปี นต้นไม้-ว่ายนา-ร่อน


• the order Crocodylia contains
crocodiles and alligators,

Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
• Living species of the class Reptilia are placed
in four orders.
• The order Testudines includes turtles,

• the order Squamata includes lizards and
snakes

• แสงเป็ นตัวกาหนด พฤติกรรม หลายๆอย่าง
• Ectothermic; many behaviourally
thermoregulate.
• UV B

• and the order Rhynchocephalia
contains the lizard-like tuataras.

• แบ่งแยกเพศ ผู/ เมีย

• มีการปฏิสนธิภายในร่างกาย ออกไข่เป็ นเปลือกแข็ง หรือเป็ นไข่
หนัง
• ไม่มีระยะตัวอ่อน หรือ การเปลียนแปลงรูปร่างในระหว่างการ

เจริญเติบโต
• aquatic, terrestrial, or arboreal.

ความแตกต่างของแต่ละชนิด
กลุมจิ้งจก ตุกแก จะส่งเสียงได้


ในบางกลุมจะมีกระเพาะปั สสาวะ

งู มีอวัยวะรับกลิน ทีดานบนของเพดานปาก
่ ่ ้
(jacobson’s organ)

• except in Antarctica
and on a few very remote islands.

15

24/03/58

Integument
Beaded lizard (Heloderma horribilis)
and the Gila monster (Heloderma
suspectum) - sublingual venom gl.

Reproductive

-Ecdysis [Shedding of skin]
Age, Growth rate, Temp, Humidity, Nutrition
Some eat shed
-Chameleon & Anolis spp. Have chromatophores
-Autotomize Gecko spp., Phelsuma spp.,
Scincidae spp.

-Sex determination differ by species
(adult)

-Pair testis /ovary oviduct
-Order Squamata
Hemipenis (no
urinary structure )

- External sex characteristics
Pre cloacal pore
Femoral pore
Post cloacal tail bulging

Green iguana

Savannah monitor

16

24/03/58

Bearded dragon

(red) Tegu

Frilled lizard

Crocodile lizard

Chameleon

Corn / King / Milk งูสี

17

24/03/58

Ball python

Green anaconda

Constrictor python

Green tree python

เต่าบก

เต่านา


• Sulcata
• Leopard
• Radiata

• เต่าแก้มแดง (เต่าญี่ปุ่น)
• เต่าหับ เต่านา
• เต่าหมูบิน flying river turtle

18

24/03/58

อุปกรณ์ที่ใช้ในการเลี้ยง

19